Công ty Cổ phần Vật liệu xanh Ali Việt Nam tiên phong cung cấp các giải pháp gỗ tre biến tính dùng trong trang trí nội ngoại thất.
8 Sai lầm kỹ thuật phổ biến khi thi công sàn tre ngoài trời tại Việt Nam
Tác giả Bamboo Ali
Hướng dẫn thực hành cho kiến trúc sư, chủ đầu tư và đội thi công
Mục lục
Thách thức từ khí hậu Việt Nam
Sàn tre ép khối ngoài trời ngày càng được ưa chuộng trong các dự án cao cấp tại Việt Nam nhờ vẻ đẹp tự nhiên sang trọng [1]. Tuy nhiên, khí hậu nhiệt đới gió mùa của Việt Nam đặt ra những thách thức đặc biệt:
Ba yếu tố khí hậu quan trọng:
- Độ ẩm cực đoan: Giai đoạn nồm ẩm kéo dài khiến tre hút ẩm, dẫn đến trương nở, phồng rộp và cong vênh [1]
- Tia UV cường độ cao: Phá vỡ liên kết lignin trong tre, gây phai màu và nứt nẻ [4]
- Biên độ nhiệt lớn: Chênh lệch nhiệt độ ngày-đêm buộc vật liệu co giãn liên tục, tạo ứng suất nội tại [1]
Điểm mấu chốt: Thất bại của dự án sàn tre ngoài trời hiếm khi do lỗi vật liệu, mà chủ yếu xuất phát từ sai lầm trong thiết kế hệ thống phụ trợ và quy trình thi công.
Giai đoạn chuẩn bị nền móng
Nền móng quyết định 70% tuổi thọ của hệ thống sàn ngoài trời. Các sai lầm ở giai đoạn này gần như không thể khắc phục nếu không tháo dỡ toàn bộ.
Sai lầm 1: Thiết kế sai hệ thống thoát nước
Biểu hiện: Mặt bằng nền bằng phẳng tuyệt đối (độ dốc 0%) hoặc có lòng chảo đọng nước.
Hậu quả nghiêm trọng: Nước mưa đọng lại vĩnh viễn dưới sàn, tạo vi khí hậu ẩm 100% [5]. Mặt trên ván khô co lại do nắng, mặt dưới hút ẩm trương nở, gây hiện tượng “cupping” (cong lòng mo) [6]. Đây là nguyên nhân chính gây cong vênh ngay cả khi đã chừa đủ khe co giãn.
Giải pháp:
- Độ dốc tối thiểu 1-2% hướng về điểm thoát nước [6]
- Ưu tiên nền thấm nước (lớp sỏi/đá dăm) [5]
- Kiểm tra độ phẳng: chênh cốt không quá 2mm trong phạm vi 2m [8]
Sai lầm 2: Bít kín thông gió dưới sàn
Biểu hiện: Ốp kín các cạnh và diềm sàn vì lý do thẩm mỹ.
Hậu quả: Không khí ẩm bị kẹt, không lưu thông, tạo môi trường hoàn hảo cho nấm mốc và mục nát [1,6].
Giải pháp:
- Khoảng hở thông gió tối thiểu 20mm tại vị trí sàn giao với tường
- Khoảng cách từ nền đến mặt dưới ván sàn: tối thiểu 70-100mm [6,9]
- Sử dụng hệ đế kê chuyên dụng để kiểm soát độ cao
Hệ thống khung xương
Khung xương là “xương sống” quyết định toàn bộ sự ổn định của công trình.
Sai lầm 3: Chọn vật liệu khung xương không phù hợp
Biểu hiện: Sử dụng thép mạ kẽm thông thường hoặc gỗ tự nhiên chưa xử lý để tiết kiệm chi phí [10,11].
Hậu quả:
- Thép mạ kẽm: Lớp mạ mỏng bị phá hủy nhanh, đặc biệt tại vùng ven biển. Vết rỉ sét gây mất an toàn và loang ố lên sàn [10]
- Gỗ tự nhiên: Không được xử lý chuẩn dễ bị mối mọt, mục nát, làm suy yếu toàn bộ hệ khung.
Giải pháp phù hợp[1,11]
Giải pháp bắt buộc: Inox 304 là lựa chọn tối ưu và khả thi nhất hiện nay, vừa ổn định về chất lượng, vừa dễ tìm và đáp ứng tốt mức chi phí của hầu hết dự án tại Việt Nam.
Sai lầm 4: Tính toán sai khoảng cách khung xương
Biểu hiện: Thi công theo “kinh nghiệm” với khoảng cách 500-600mm, không theo datasheet nhà sản xuất.
Hậu quả: Ván bị võng tại điểm giữa hai thanh xương, bề mặt lượn sóng, đọng nước.
Tiêu chuẩn khoảng cách (tim đến tim):
| Loại hạng mục | Khoảng cách | Ghi chú |
| Dân dụng, tải nhẹ (ban công) | 462.5-465mm [9,14] | Lắp ván song song |
| Khu vực tải nặng (resort, khách sạn) | 300-370mm [6,14] | Khu vực công cộng, lắp chéo |
| Đối với sàn tre ngoài trời | 300-370mm |
Lưu ý quan trọng: Áp dụng tiêu chuẩn dân dụng cho khu vực thương mại là sai lầm thiết kế nghiêm trọng, dẫn đến kết cấu không đủ chịu tải [6].
☛ Xem thêm: Hướng dẫn thi công sàn tre ngoài trời đúng cách
Quy trình lắp đặt
Sai lầm 5: Bảo quản vật tư không đúng cách
Biểu hiện: Để ván tre trực tiếp trên nền ẩm hoặc phơi nắng nhiều ngày trước khi lắp [5].
Hậu quả:
- Hút ẩm một mặt gây cong vênh trước khi lắp
- Phai màu không đều, tạo vệt “vằn vện” do tia UV – không thể chấp nhận ở dự án cao cấp
Giải pháp:
- Kê lót cách mặt đất
- Che phủ bạt tránh nắng mưa [5]
Sai lầm 6: Không chừa khe co giãn
Biểu hiện phổ biến nhất: Lắp ván khít vào tường, cột và các hàng ván khít nhau [2,16].
Hậu quả: Khi thời tiết nồm ẩm, ván trương nở không có chỗ thoát, toàn bộ sàn phồng lên, cong vênh, phá vỡ liên kết [1,16].
Với sàn tre bạn chỉ để khe giãn nở 5mm giữa thanh ván và các vật liệu khác.
Lưu ý: Thiếu khe hở chu vi là nguyên nhân trực tiếp gây phồng rộp sàn [16].
Sai lầm 7: Dùng sai loại vít
Biểu hiện: Nhiều đơn vị dùng vít mạ kẽm, sắt đen hoặc Inox 201 để tiết kiệm chi phí khi thi công sàn.
Hậu quả:
- Xuất hiện vết rỉ sét loang vàng/đen trên bề mặt sàn cao cấp.
- Vít bị ăn mòn dẫn đến mất khả năng liên kết, gây hiện tượng bật ván – rất nguy hiểm.
Giải pháp:
- Không dùng vít Inox 304 hoặc 316 cho hệ khung thép/inox vì các loại vít này khá mềm, không đảm bảo độ cứng khi thi công.
- Dùng vít Inox 410 – loại vít chuyên dụng có độ cứng cao, phù hợp cho kết cấu khung thép/inox.
- Ưu tiên sử dụng chốt liên kết Inox 304 (thay thế vai trò của vít trong nhiều hệ thống), đảm bảo độ bền và khả năng cố định ổn định.
- Khuyến nghị dùng hệ thống clip âm chuyên dụng (giấu vít, tự điều chỉnh khe hở) để tăng độ thẩm mỹ và độ bền cho toàn bộ sàn.
Hoàn thiện và bảo vệ
Hai sai lầm phổ biến và tai hại nhất tại Việt Nam, xuất phát từ nhầm lẫn giữa quy trình nội thất và ngoại thất.
Sai lầm 8: Dùng sơn PU thay vì dầu chuyên dụng
Đây là sai lầm tai hại và phổ biến nhất tại Việt Nam.
Biểu hiện: Dùng sơn PU (Polyurethane) để phủ bóng sàn ngoài trời, theo thói quen hoàn thiện nội thất [21].
Tại sao là thảm họa:
Sơn PU tạo màng nhựa cứng trên bề mặt [4]. Khi sàn tre co giãn liên tục theo nhiệt độ và độ ẩm, [2] lớp màng cứng không co giãn theo, dẫn đến:
- Nứt chân chim (alligatoring) [3]
- Bong tróc và nổi rộp: Tia UV làm màng giòn vỡ [4]. Nước lọt vào, ẩm bị kẹt dưới màng không thoát được (“không thở”) [3].
- Nấm mốc: Lớp PU giữ ẩm, thúc đẩy mục nát thay vì bảo vệ [3]
Giải pháp đúng:
| Đặc tính | Sơn PU (SAI) | Dầu thẩm thấu (ĐÚNG) |
| Cơ chế | Tạo màng cứng [4] | Thẩm thấu vào thớ tre [25] |
| Co giãn | Không (giòn) | Có (co giãn cùng vật liệu) |
| Thoát ẩm | Không (bịt kín) | Có (cho phép “thở”) |
| Chống UV | Kém [4] | Tốt (chứa chất chống UV) |
| Hư hỏng | Nứt, nổi rộp, bong tróc [3] | Phai màu tự nhiên |
| Bảo trì | Khó (chà nhám toàn bộ) | Dễ (vệ sinh và lau lại) [23] |
Quy trình đúng:
- Tuyệt đối không dùng sơn PU, varnish hay sơn tạo màng [4]
- Chỉ dùng dầu thẩm thấu chuyên dụng ngoài trời (dầu gốc nước [24] hoặc hardwax oil [25])
- Chấp nhận bảo trì định kỳ 8-12 tháng/lần [23,24] – đây là đặc tính sản phẩm cao cấp, không phải lỗi
Tài Liệu Tham Khảo
1. Sàn tre có bị biến dạng khi thời tiết thay đổi hay không, http://sandep.com.vn/san-tre-co-bi-bien-dang-khi-thoi-tiet-thay-doi-hay-khong/
2. Sàn gỗ bị cong vênh: nguyên nhân & cách xử lý nhanh 2025 – Kosmos, https://kosmos.vn/san-go-bi-cong-venh/
3. LỖI THƯỜNG GẶP KHI SƠN NỘI THẤT BẰNG SƠN PU – SƠN G8, https://g8paint.vn/loi-thuong-gap-khi-son-noi-that-bang-son-pu/
4. Sơn Sàn Gỗ Ngoài Trời Chịu Được Thời Tiết Khắc Nghiệt: Bí Quyết Chọn Sơn Bền Vững, https://jades.vn/son-san-go-ngoai-troi-chiu-duoc-thoi-tiet-khac-nghiet-bi-quyet-chon-son-ben-vung-n148461.html
5. MOSO® bamboo x-treme® decking installation instruction – Hibu, https://cdn.websites.hibu.com/4e9d68ddb85745c2a3deb1127a7fecdb/files/uploaded/Moso%20x-treme%20decking%20installation%20guidelines.pdf
6. MOSO® bamboo x-treme® 1×4 T&G installation instruction, https://www.richelieu.com/documents/docsGr/120/431/0/1204310/1443918.pdf
8. Hướng dẫn thi công sàn gỗ tre | Lắp nổi – YouTube, https://www.youtube.com/watch?v=jJx5fS2FPDI
9. Hướng dẫn thi công sàn tre ngoài trời – Ali Việt Nam, https://alivietnam.vn/hd-thi-cong-san-tre-ngoai-troi-1240/
10. Lắp sàn ngoài trời dùng khung xương gì – YouTube, https://www.youtube.com/watch?v=oiv8QT1gvdY
11. Các loại khung xương để làm sàn gỗ nhựa ngoài trời, https://sango.us/cac-loai-khung-xuong-de-lam-san-go-nhua-ngoai-troi
12. So sánh inox 304 và 316 cái nào tốt hơn? – Metal Decor Hòa huy, https://metaldecor.vn/so-sanh-inox-304-va-inox-316
14. MOSO® Bamboo X-treme® Outdoor Decking Installation instructions, https://www.moso-bamboo.com/wp-content/uploads/EN_Installation-Instruction_Bamboo_X-treme-Decking_2020_LQ.pdf
16. Tìm hiểu nguyên nhân và cách xử lý sàn gỗ bị phồng rộp và cong vênh, https://kienvietjsc.com/tin-tuc/tim-hieu-nguyen-nhan-va-cach-xu-ly-san-go-bi-phong-n207.html
18. 8 lỗi thường gặp khi sơn PU trong đồ gỗ nội thất và cách khắc phục, https://thegioidogo.com/bai-viet/1-so-loi-thuong-gap-khi-son-pu/
19. Sửa Sàn Tre – Hướng Dẫn Sử Dụng Và Bảo Quản Qua 8 Bước, https://sangogiare.vn/huong-dan-su-dung-va-bao-quan-san-tre-cong-nghiep.html
20. Quy trình bảo dưỡng sàn tre ngoài trời – YouTube, https://www.youtube.com/watch?v=DppR5HLmVbc
21. 5 Sự Khác Biệt Giữa Dầu Sáp Cứng Và Sơn PU – zin workshop, https://zinworkshop.com/5-khac-nhau-giua-dau-sap-cung-va-son-pu/
Bài viết được biên soạn bởi Ali Việt Nam – Chuyên gia tư vấn và cung cấp giải pháp sàn tre cao cấp tại Việt Nam
